Jaarverslag
Leerplicht

Schooljaar 2018 - 2019

Voor u ligt het jaarverslag Leerplicht schooljaar 2018-2019. Met dit jaarverslag willen wij u informeren over de taken en activiteiten van de leerplichtambtenaren. Beverwijk voert de leerplichtfunctie (leerplichtige jongeren in de leeftijd van 5 tot 18 jaar) lokaal uit. Gegevens over kwalificatieplichtige jongeren van 18 tot 23 jaar en voortijdig schoolverlaters staan in het RMC-jaarverslag [1].

Het wettelijke uitgangspunt is dat kinderen en jongeren, binnen hun mogelijkheden, naar school gaan. De inspanningen van leerplicht zijn er op gericht dat alle leerlingen een schooldiploma behalen.
Als het behalen van een schooldiploma voor een leerling niet haalbaar is, dan zoeken de leerplichtambtenaren met samenwerkingspartners naar andere trajecten, zoals bijvoorbeeld hulpverlening of (leer)werktrajecten.

Uit de cijfers blijkt dat de persoonlijke aanpak die we hanteren heeft geleid tot betere resultaten in het aanpakken van schoolverzuim. De goede relatie die onze leerplichtambtenaren hebben met zowel de scholen als de leerlingen heeft daar positief aan bijdragen.

Brigitte van den Berg
Wethouder Onderwijs

[1] De Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) taken worden uitgevoerd door het Leerplein (centrumgemeente Haarlem), evenals de administratie voor leerplicht en RMC.

Wat is leerplicht?

Kinderen in Nederland moeten vanaf hun vijfde jaar verplicht naar school en het volledige schoolprogramma volgen. Tot het einde van het schooljaar waarin zij 16 jaar zijn geworden, geldt Leerplicht. In de praktijk gaan de meeste kinderen al naar school als zij 4 jaar zijn, maar zij zijn dus pas leerplichtig vanaf hun vijfde jaar.

Wat is kwalificatieplicht?

Met kwalificatieplicht wordt leerplicht verlengd tot de dag dat de jongere een startkwalificatie heeft gehaald, of tot de dag dat de leerling 18 jaar wordt. Een startkwalificatie is een afgeronde havo/vwo opleiding of mbo- diploma niveau 2 of hoger. Voor jongeren met een getuigschrift of diploma van het praktijkonderwijs of jongeren die het speciaal onderwijs hebben gevolgd met uitstroomprofiel arbeid of dagbesteding geldt geen kwalificatieplicht.

Scholen melden hun verzuimgegevens bij het verzuimloket van DUO

Via het verzuimloket wordt vervolgens de juiste gemeente op de hoogte gesteld. De leerplichtambtenaar neemt het verzuim na melding in behandeling. Het afgelopen schooljaar werden er bij 249 Beverwijkse jongeren (van de 5739 kinderen die onder de leerplichtwet vallen) één of meer verzuimmeldingen gedaan.

Is een leerling niet ingeschreven bij een school, dan spreken we van absoluut verzuim. Er is dit schooljaar bij 3 jongeren sprake van absoluut verzuim geweest. 1 leerling had zich niet tijdig ingeschreven bij het MBO, maar staat voor komend schooljaar ingeschreven bij een opleiding naar wens. 1 leerling is na het behalen van MBO 1 uitgestroomd naar arbeid. En 1 leerling heeft specialistische hulp gekregen en volgt een maatwerkprogramma.

Is een leerling wel ingeschreven, maar komt hij niet naar school, dan is er sprake van relatief verzuim. Verzuimt een leerling in 4 weken tijd 16 les- en/of praktijkuren, dan is de school wettelijk verplicht dit te melden bij Leerplicht. Is een leerling zonder toestemming van de schooldirectie met verlof buiten de vastgestelde schoolvakanties, dan heet dit luxe verzuim.

Spreekuren worden meegeteld
als melding relatief ver
zuim.

In het kader van de AVG regelgeving hebben de scholen dit schooljaar ook voor het eerst verzuimmeldingen moeten doen voor een aanmelding voor de leerplichtspreekuren (beginnend verzuim). Hierdoor lijkt het aantal jongeren met relatief verzuim gestegen. Dit geeft een vertekend beeld; de totalen van spreekuur en relatief verzuim zijn stabiel. Er zijn voor 75 jongeren meerdere meldingen gedaan, waarvan het bij 8 jongeren een melding na het preventieve spreekuur betrof.

Totaal aantal jongeren met verzuim:

De cijfers betreffen het aantal
jongeren met verzuim.

Splitsing relatief verzuim naar onderwijssoort

PO=Primair onderwijs, SO=Speciaal onderwijs, VO=Voortgezet onderwijs, MBO=Middelbaar beroepsonderwijs

Thuiszitters

Onder de definitie thuiszitter van het Ministerie van OC&W worden twee groepen geschaard. De groep ingeschreven leer- of kwalificatieplichtige leerlingen die langer dan 4 weken ongeoorloofd verzuimen (verzuimmelding langdurig relatief verzuim). Daarnaast de absoluut verzuimers. Dit zijn leer- of kwalificatieplichtige leerlingen die niet ingeschreven staan op een school en geen vrijstelling van de Leerplichtwet hebben.

Wij hebben volgens de definitie 7 thuiszitters geregistreerd. Dit betreffen onder andere de 3 leerlingen met absoluut verzuim. Daarnaast was er bij 4 leerlingen sprake van langer dan 4 weken ongeoorloofd verwijtbaar verzuim. Eén leerling is ingestroomd op een andere opleiding. Bij één leerling is een hulpverleningstraject ingezet. En er is bij twee jongeren proces verbaal opgemaakt waardoor gedwongen hulpverlening de regie voert.

Beverwijk versus Nederland

Relatief verzuim

per 1.000 inw. 5-18 jr

Beverwijk: 29,64

Absoluut verzuim

per 1.000 inw. 5-18 jr

Beverwijk: 1,72

Samenwerking

De leerplichtambtenaren worden veelvuldig geconsulteerd en ingezet door het onderwijs om dreigend verzuim van leerlingen preventief aan te pakken. Leerplicht schuift geregeld aan bij een multidisciplinair overleg (MDO) met leerling en ouders. Spreekt leerling en ouders aan op het verzuim en denkt mee over passende zorg om uitval te voorkomen. Er is een regulier overleg met het samenwerkingsverband en de GGD waarin knelpunten over samenwerking of hiaten in de zorg- of onderwijsketen worden besproken. Ook is een goede samenwerking met de CJG-coach of andere hulpverlener belangrijk om de juiste stappen te zetten. Wanneer jongeren niet naar school gaan is er vaak meer aan de hand. Zitten ze niet lekker in hun vel of zijn er problemen thuis? Samen met hulpverlenerswordt afgestemd of de leerling gemotiveerd kan worden of dat een sanctie nodig is. Ook kan de combinatie van het stellen van een aantal voorwaarden vanuit leerplicht samen met de inzet van jeugdhulp het meest passend zijn. Elke situatie is anders, dus dat vraagt om maatwerk en voortdurende afstemming tussen de leerling en het gezin, leerplicht en de betrokken hulpverlener. Respect voor elkaar, voor elkaars visie en soms een verschillende opdracht vormen de basis voor een positief resultaat vanuit een goede samenwerking.

Is ziekteverzuim
het nieuwe spijbelen?

Het spijbelbeleid is de afgelopen jaren enorm aangescherpt. Echter, ziekteverzuim is in omvang minstens een even groot probleem als spijbelen. Ziekteverzuim onder leerlingen is een groeiend probleem en kan leiden tot langdurige schooluitval. Als een leerling ziek is, dan is hij of zij geoorloofd afwezig en is er in de basis geen rol voor de leerplichtambtenaar. Bij leerlingen die vaak of lang ziek zijn, kan een grote diversiteit aan problematiek een rol spelen en kan de school de jeugdarts inzetten. In de regio Midden Kennemerland zijn de samenwerkingsafspraken tussen school, jeugdarts, samenwerkingsverband, en leerplicht vastgelegd in de richtlijn Verzuim. Gezamenlijk wordt gezocht naar oplossingen, die de leerling betrokken houden bij school en de drempel naar een (gedeeltelijke) terugkeer naar school kunnen verlagen.

Vrijstellingen

De handhavende taak

Bij de aanpak van schoolverzuim is het belangrijk dat snel stappen worden gezet om (langdurige) schooluitval te voorkomen. Halt, het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming en leerplicht werken volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Bij verzuim met achterliggende problematiek staat de inzet van jeugdhulp voorop.


Afgelopen schooljaar is er 12 keer een proces-verbaal opgemaakt, waarbij er 2 keer sprake was van luxe verzuim. In de andere 10 gevallen was er hulpverlening betrokken, maar dit bleek niet voldoende en is er ook proces verbaal opgemaakt. Het Alternatief (HALT) is een lichte sanctie en wordt vooral ingezet bij veelvuldig licht verzuim zonder zware achterliggende problematiek.

Extra aandacht voor

Dag van de leerplicht 21 maart 2019

Dit jaar organiseerden de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen voor leraren, schooldirecteuren, beleidsmedewerkers, wethouders en andere betrokkenen en geïnteresseerden in het onderwijs een lezing over voortijdig schoolverlaten. De meeste jongeren verlaten school niet vanwege een verkeerde keuze, maar omdat ze de school (de leerkrachten, organisatie, het gebouw) niet leuk vinden. Ronald Hunneman gaf een inspirerende, onderhoudende en humorvolle lezing over onderwijs, communicatie en wat je kunt doen om jongeren binnenboord te houden.

Privacy

Samen met de Functionaris Gegevensbescherming zijn de consequenties van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) op de uitvoering van de leerplichtwet onderzocht en werkwijzen zijn aangepast. Ook komend schooljaar blijft dit een aandachtspunt.

Samenwerking met het team Veiligheid

De leerplichtambtenaar signaleert veelal problemen op het gebied van veiligheid. Met het team Veiligheid wordt komend schooljaar afspraken gemaakt, zodat er adequaat gehandeld kan worden.

Verzuim op de basisscholen

De leerplichtambtenaren streven er naar om aan het begin van ieder schooljaar een bezoek te brengen aan alle basisscholen voor Primair onderwijs in de gemeente. Tijdens de bezoeken in schooljaar 2018-2019 is er onder andere gesproken over wat wij voor elkaar kunnen betekenen. Zo zijn wij op diverse basisscholen aangesloten bij het Jeugdteam. In deze overleggen participeren de consulent Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, CJG, GGD, Socius en Leerplicht. Terugkerende thema’s waren het aanbod van de verschillende partners, de regievoering bij toeleiding tot zorg en het organiseren van laagdrempelige hulp aan ouders. Dit wordt komend schooljaar gecontinueerd.

Brieven toegankelijker en begrijpelijker schrijven

Dit schooljaar willen we onze schriftelijke communicatie toegankelijker en begrijpelijker maken voor onze doelgroep